Małżonek, „osoba współpracująca”, a może pracownik?

0
110

Ostatnio zadano mi pytanie dotyczące możliwości i form zatrudnienia męża przez żonę w prowadzonej przez nią spółce cywilnej, a także tego, jakie składki na ubezpieczenie społeczne i w jakiej wysokości należałoby opłacać przy takim zatrudnieniu. Postanowiłam zrobić małe rozeznanie i przybliżyć Wam ten temat.

Spółka cywilna jest zawierana przez wspólników – osoby prowadzące działalność gospodarczą (przedsiębiorców), którzy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego poprzez swoje działania, a zatem istnieją co najmniej dwa podmioty, które mogłyby zatrudnić małżonka tzn.

  • jednoosobowa działalność gospodarcza prowadzona przez żonę,

albo:

  • spółka cywilna

Obydwie opcje są dopuszczalne, ale będą różniły się  wysokością składek na ubezpieczenie społeczne.

Zatrudnienie przez małżonka – osobę prowadzącą działalność gospodarczą.

Małżonek zatrudniony na podstawie umowy o pracę przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą jest traktowany jako osoba współpracująca i zgodnie z art. 8 ust. 2.,  art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 11 ust. 2, art. 12 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.) i podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalne, rentowe, zdrowotne i dobrowolnie chorobowemu.

Art. 8 ust. 2 u.s.u.s. Jeżeli pracownik spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, o których mowa w ust. 11 – dla celów ubezpieczeń społecznych jest traktowany jako osoba współpracująca.

Art. 8 ust. 11. u.s.u.s. Za osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz zleceniobiorcami, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 5, uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej lub umowy zlecenia; nie dotyczy to osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego.

zatrudnienie zony w spółce cywilnej kobbieciarniaCzłonek rodziny, będący osobą współpracującą nie może jednak korzystać z preferencyjnych składek ZUS.

Składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za osobę współpracującą przy prowadzeniu działalności opłaca się w tych samych wysokościach co składki ubezpieczeniowe za przedsiębiorcę płacącego je na ogólnych zasadach, tj.:

  • na ubezpieczenia społeczne – od podstawy wymiaru nie niższej niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty rocznego limitu podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych,
  • na ubezpieczenie zdrowotne – od podstawy stanowiącej 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku.

Małżonek, osoba współpracująca czy pracownik?W roku 2016 wynoszą one:

Rodzaj składki konto Z dobrowolnym
ubezpieczeniem
chorobowym
Bez dobrowolnego
ubezpieczenia
chorobowego
Ubezpieczenia społeczne **  772,96 zł  713,35 zł
Ubezpieczenie zdrowotne 288,95 zł  288,95 zł
Fundusz Pracy 59,61 zł  59,61 zł

* dotyczy osób prowadzących pozarolniczą działalność, dla których minimalną podstawę wymiaru stanowi kwota 2433 zł (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na rok 2016)

** kwota składki na ubezpieczenie wypadkowe obliczona stopą procentową w wysokości 1,80% właściwą dla płatników składek zgłaszających w poprzednim roku kalendarzowym do ubezpieczenia wypadkowego przeciętnie miesięcznie nie więcej niż 9 osób.

Za styczeń – grudzień 2016 r. składka na ubezpieczenia społeczne osoby współpracującej nie może być niższa niż:

474,92 zł (tj. 19,52%) na ubezpieczenie emerytalne
194,64 zł (tj. 8%) na ubezpieczenia rentowe
59,61 zł (tj. 2,45%) na ubezpieczenie chorobowe
 43,79 zł (tj. 1,80%) na ubezpieczenie wypadkowe
– przy założeniu, że osoba prowadząca pozarolniczą
działalność zgłasza do ubezpieczenia wypadkowego
nie więcej niż 9 osób
ubezpieczenie zdrowotne:  288,95 zł (tj. 9,00% podstawy wymiaru)Fundusz Pracy: 59,61 zł (tj. 2,45%)


Wszystkie składki opłaca płatnik – osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą – zatrudniający małżonka.

  Małżonek, osoba współpracująca czy pracownik? KoBBieciarniaZatrudnienie małżonka przez spółkę cywilną, w której drugi małżonek jest wspólnikiem

Tutaj małżonek traktowany jest jak pracownik w rozumieniu:

art. 8 ust. 1 u.s.u.s.:  Za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a.

I zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 u.s.u.s. jest objęty obowiązkowymi ubezpieczeniami: emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz zdrowotne.

Podobnie wypowiedział się sam ZUS, mając na uwadze wykładnię przepisów ubezpieczeniowych zawartych w orzeczeniach sądów wypowiadających się w tej kwestii, w piśmie z 28 lutego 2002 r., znak Fuu 4000-1923/01, stwierdził:

W sytuacji gdy umowa o pracę jest zawarta ze spółką cywilną, w której wspólnikiem jest współmałżonek osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę, osoba ta podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę. Dla ustalenia tytułu nie ma znaczenia fakt, iż zatrudniona osoba pozostaje z jednym ze wspólników w związku małżeńskim i prowadzi z nim wspólne gospodarstwo domowe. Osoba ta ma bowiem zawartą umowę ze spółką cywilną jako pracodawcą, a nie z konkretną osobą prowadzącą działalność.

Składki ZUS pracownika i pracodawcy wyglądają następująco:

Rodzaj składki: Finansowana przez pracownika Finansowana przez pracodawcę Razem
Emerytalna 9,76% 9,76% 19,52%
Rentowa 1,50% 6,50% 8%
Zdrowotna 9% 9%
Chorobowa 2,45% 2,45%
Wypadkowa od 0,67% do 3,86%* od 0,67% do 3,86%*
Fundusz Pracy 2,45% 2,45%
FGŚP 0,10% 0,10%

* Procent ustalany w zależności od rodzaju prowadzonej działalności i liczby ubezpieczonych pracowników. W przypadku firm zatrudniających nie więcej niż 9 pracowników składka wynosi 1,93% (a więc 50% najwyższej stopy procentowej ustalonej na dany rok składkowy).

Źródło: opracowanie Infor.pl

Zatrudnienie w jednoosobowej działalności gospodarczej = osoba współpracująca

Zatrudnienie przez spółkę cywilną = pracownik

Podsumowując w pierwszej sytuacji składki będą zależne od podstawy wymiaru – minimalna jest ustalona odgórnie, ale można ją podwyższyć, a w drugiej sytuacji składki będą zależne od wysokości wynagrodzenia wskazanego w umowie o pracę. W obydwu przypadkach małżonka należy zgłosić do ZUS w terminie 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy.

 radca prawny Paula Dąbrowska
Autorka bloga: Legall ART

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here